جراحیهای حذف عینک (انکساری)
وابستگی به عینک یا لنز تماسی برای رانندگی، مطالعه، ورزش یا حتی فعالیتهای ساده روزمره، یکی از دغدغههای شایع افرادی است که از عیوب انکساری چشم رنج میبرند. با پیشرفت فناوری چشمپزشکی، جراحیهای انکساری امروز امکان حذف یا کاهش چشمگیر وابستگی به عینک را با ایمنی و دقت بالا فراهم کردهاند.
در مطب دکتر الناز نکوئی، اصلاح لیزری عیوب انکساری تنها پس از ارزیابی دقیق ساختار قرنیه با تصویربرداری تخصصی و بررسی جامع وضعیت بینایی بیمار انجام میشود؛ رویکردی که هدف آن دستیابی به بالاترین کیفیت بینایی همراه با کوتاهترین دوره نقاهت ممکن است.
لغزنده را حرکت دهید تا اثر اصلاح لیزری روی وضوح دید را ببینید
عیوب انکساری چشم چیست و چگونه ایجاد میشود؟
برای داشتن بینایی شفاف، نور واردشده به چشم باید پس از عبور از قرنیه و عدسی، دقیقاً روی شبکیه متمرکز شود. هرگاه شکل قرنیه یا طول کره چشم از حالت استاندارد فاصله بگیرد، کانون تصویر در نقطه نادرستی قرار میگیرد و تاری دید ایجاد میشود. سه عیب انکساری اصلی که با جراحی لیزری قابل درمان هستند:
نزدیکبینی (میوپی)
اجسام نزدیک واضح دیده میشوند اما اجسام دور تار هستند؛ معمولاً ناشی از بلندتر بودن طول کره چشم یا انحنای بیش از حد قرنیه.
دوربینی (هایپروپی)
دید اجسام دور راحتتر است، اما تمرکز روی اجسام نزدیک باعث فشار چشمی و تاری دید میشود.
آستیگماتیسم
انحنای نامنظم قرنیه باعث میشود نور بهجای یک نقطه، در چند نقطه متمرکز شود و دید در تمام فواصل کدر یا دوبین به نظر برسد.
روشهای جراحی لیزری حذف عینک
انتخاب بهترین روش جراحی انکساری به عواملی مانند ضخامت قرنیه، شماره چشم، شغل، سبک زندگی و سن بیمار بستگی دارد. مطب دکتر الناز نکوئی سه روش اصلی زیر را بر اساس معاینه دقیق ارائه میدهد:
روشهای جراحی لیزری حذف عینک
در روش لازک، لایه سطحی قرنیه (اپیتلیوم) با محلول مخصوص یا ابزار ظریف کنار زده میشود و سپس لیزر اکسایمر برای اصلاح شماره چشم روی بافت زیرین اعمال میشود. در پایان، یک لنز پانسمانی موقت روی چشم قرار میگیرد تا لایه سطحی بهتدریج ترمیم شود. این روش برای قرنیههای نسبتاً نازک مناسب است و خطر جابهجایی فلپ در آن وجود ندارد.
جراحی PRK (فتورفرکتیو کراتکتومی)
PRK اولین و پایهایترین جراحی لیزری قرنیه است که به دلیل ایمنی بالا همچنان کاربرد گسترده دارد. در این روش لایه سطحی قرنیه بهطور کامل برداشته میشود و لیزر مستقیماً روی بافت قرنیه اعمال میشود. PRK بهویژه برای ورزشکاران حرفهای، افرادی با فعالیت فیزیکی سنگین یا قرنیههای ظریفتر گزینه مناسبی است.
جراحی لیزیک (LASIK)
در لیزیک، با استفاده از میکروکراتوم یا لیزر فمتوسکند، یک لایه نازک (فلپ) از سطح قرنیه برش داده و کنار زده میشود. پس از اعمال لیزر روی لایههای زیرین قرنیه، فلپ به جای خود بازگردانده میشود. مزیت اصلی لیزیک، بهبود بسیار سریع بینایی (معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت) و احساس درد کمتر نسبت به سایر روشهاست.
مقایسه روشهای لازک، لیزیک و PRK
| شاخص | PRK | لازک (LASEK) | لیزیک (LASIK) |
|---|---|---|---|
| ایجاد فلپ قرنیه | ندارد | لایه سطحی (اپیتلیوم) | دارد (فلپ ضخیمتر) |
| مناسب برای قرنیه نازک | بسیار مناسب | مناسب | نیاز به ضخامت بیشتر |
| سرعت بهبود بینایی | ۳ تا ۷ روز | ۳ تا ۵ روز | ۱ تا ۲ روز |
| احساس سوزش/درد اولیه | ۲ تا ۳ روز | ۱ تا ۳ روز | بسیار کم |
| محدودیت ورزشی بعدی | بسیار کم | بسیار کم | احتیاط در ورزشهای تماسی |
چه کسانی کاندیدای مناسب جراحی حذف عینک هستند؟
انجام جراحیهای انکساری منوط به احراز شرایط زیر توسط پزشک معالج است:
- حداقل سن ۱۸ تا ۲۰ سال
- ثابت ماندن شماره چشم طی حداقل یک سال متوالی (تغییرات کمتر از نیم دیوپتر)
- برخورداری از سلامت عمومی چشم و نبود قوز قرنیه (کراتوکونوس)، خشکی چشم شدید، آب سیاه (گلوکوم) یا عفونت فعال
- عدم بارداری و شیردهی در زمان جراحی، به دلیل تأثیر تغییرات هورمونی بر قرنیه
- ضخامت قرنیه کافی و ساختار هندسی مناسب، که با تصویربرداری تخصصی توپوگرافی و پنتکام تأیید میشود
مراحل انجام جراحی انکساری در مطب دکتر الناز نکوئی
معاینه و ارزیابی جامع اولیه
بررسی دقیق شماره چشم، سنجش حدت بینایی، اندازهگیری فشار چشم و ارزیابی سلامت شبکیه و قرنیه.
تصویربرداری تخصصی با پنتکام و توپوگرافی
نقشهبرداری سهبعدی قرنیه برای بررسی ضخامت، انحنا و رد هرگونه اختلال نظیر قوز قرنیه.
انتخاب دقیقترین تکنیک جراحی
بررسی شرایط شغلی، ورزشی و آناتومیک بیمار و انتخاب مناسبترین روش میان لازک، لیزیک یا PRK با مشورت مستقیم بیمار.
انجام جراحی سرپایی
عمل در کمتر از ۱۵ دقیقه و با بیحسی موضعی (قطرهای) انجام میشود؛ بدون درد، بدون نیاز به بیهوشی عمومی یا بستری شدن.
مراقبتهای قبل و بعد از جراحی انکساری
پیش از عمل
- در صورت استفاده از لنز تماسی نرم، حداقل یک هفته و برای لنزهای سخت حداقل سه هفته پیش از معاینه و عمل، مصرف آن را قطع کنید.
- در روز عمل از آرایش چشم و استفاده از عطر یا ادکلن خودداری کنید.
پس از عمل
- قطرههای تجویزی (آنتیبیوتیک، ضدالتهاب و اشک مصنوعی) را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- تا چند روز از تماس مستقیم آب با چشم و شستوشوی صورت خودداری کنید.
- هنگام خروج از منزل حتماً از عینک آفتابی استاندارد با پوشش UV400 استفاده کنید.
- از مالیدن یا فشار دادن چشمها بهشدت پرهیز کنید.
چرا جراحی انکساری را نزد دکتر الناز نکوئی انجام دهیم؟
ارزیابی دقیق پیش از عمل برای انتخاب ایمنترین روش جراحی متناسب با شرایط هر بیمار، و پیگیری مستمر در دوره نقاهت تا دستیابی به شفافترین حدت بینایی ممکن.
سوالات متداول درباره جراحی حذف عینک
آیا جراحی حذف عینک درد دارد؟
خیر. این جراحی تحت بیحسی موضعی با قطره چشمی انجام میشود و بیمار در حین عمل دردی احساس نمیکند. احساس سوزش یا وجود جسم خارجی خفیف پس از عمل در روشهای لازک و PRK طبیعی است و با قطرههای تجویزی و مسکن بهطور کامل قابل کنترل است.
آیا امکان بازگشت شماره چشم پس از جراحی وجود دارد؟
در صورتی که جراحی پس از تثبیت کامل شماره چشم انجام شود، احتمال بازگشت بسیار ناچیز است. انتخاب صحیح بیمار بر اساس تصویربرداری تخصصی قرنیه، نقش کلیدی در ماندگاری بلندمدت نتیجه جراحی دارد.
آیا آستیگماتیسم هم با لیزر قابل درمان است؟
بله. فناوریهای نوین لیزری میتوانند آستیگماتیسم خفیف تا شدید را همزمان با نزدیکبینی یا دوربینی بهطور کامل اصلاح کنند.
چه مدت پس از عمل میتوان به کار و فعالیتهای روزمره بازگشت؟
در روش لیزیک معمولاً پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، و در روشهای لازک و PRK معمولاً پس از ۳ تا ۵ روز (پس از برداشتن لنز پانسمانی) امکان بازگشت به فعالیتهای روزمره و کاری وجود دارد.